Η Τουρκία προχώρησε στη διακοπή των εισαγωγών φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν μέσω του Ιράν, εξαιτίας των αμερικανικών κυρώσεων και της κλιμάκωσης της έντασης στις σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Την είδηση επιβεβαίωσε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Alparslan Bayraktar, εξηγώντας ότι η παρέμβαση της αμερικανικής Υπηρεσίας Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) κατέστησε αδύνατη την επανέναρξη των ροών.
Το ιστορικό των ροών και η παρέμβαση της OFAC
Οι εισαγωγές φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν είχαν ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025, στο πλαίσιο συμφωνίας που προέβλεπε την προμήθεια 1,3 δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων ετησίως. Ωστόσο, η διαδικασία συνάντησε προβλήματα ήδη από τον Οκτώβριο του 2025, όταν οι ροές διακόπηκαν αρχικά λόγω διαφωνιών σχετικά με τις τιμές και τις ποσότητες του αερίου.
Σύμφωνα με τον Alparslan Bayraktar, η κατάσταση περιπλέχθηκε περαιτέρω από την εμπλοκή της OFAC. Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία δεν πραγματοποιούσε απευθείας πληρωμές προς το Ιράν, η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και της Τεχεράνης επηρέασε άμεσα τις ενεργειακές ροές προς τον νότο, οδηγώντας στην οριστική διακοπή τους.
Ενεργειακός σχεδιασμός και προοπτικές του TANAP
Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας υπογράμμισε ότι ο αγωγός TANAP (Trans Anatolian Natural Gas Pipeline) διαθέτει σήμερα επαρκή ελεύθερη δυναμικότητα, η οποία θα επέτρεπε στην Τουρκία να διπλασιάσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Ο κ. Bayraktar σημείωσε ότι, ενώ τα αποθέματα του Αζερμπαϊτζάν παρουσιάζουν σταδιακή μείωση, τα αποθέματα του Τουρκμενιστάν παραμένουν άφθονα και θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες τόσο της τουρκικής όσο και της ευρωπαϊκής αγοράς.
Ωστόσο, η υλοποίηση ενός αγωγού που θα συνδέει απευθείας το Τουρκμενιστάν με το Αζερμπαϊτζάν συνεχίζει να αντιμετωπίζει εμπόδια. Οι βασικές προκλήσεις παραμένουν οι διαφωνίες σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Κασπία Θάλασσα, καθώς και μια σειρά από τεχνικά ζητήματα που δεν έχουν ακόμα επιλυθεί.
Εκκρεμότητες με τις συμβάσεις προμήθειας
Εν μέσω των παραπάνω εξελίξεων, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με τη λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας φυσικού αερίου από το Ιράν, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο. Μέχρι στιγμής, η Άγκυρα δεν έχει διευκρινίσει αν προτίθεται να προχωρήσει στην ανανέωση των εν λόγω συμφωνιών.