Σε κίνδυνο «παγώματος» βρίσκονται δημόσια έργα σε όλη τη χώρα, καθώς ο κατασκευαστικός κλάδος προειδοποιεί για οικονομικό αδιέξοδο λόγω των συνεχιζόμενων ανατιμήσεων και των καθυστερήσεων στις πληρωμές. Οι εργοληπτικές οργανώσεις ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ προχώρησαν σε κοινή παρέμβαση προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας την προσωπική του παρέμβαση για την επίλυση προβλημάτων που, όπως υποστηρίζουν, παραμένουν άλυτα παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις προς τα αρμόδια υπουργεία.

Το πρόβλημα του κόστους και οι δυσλειτουργίες στις αναθεωρήσεις

Η κατάσταση στον κλάδο επιδεινώνεται διαρκώς, καθώς οι ανάδοχοι καλούνται να υλοποιήσουν συμβάσεις που έχουν δημοπρατηθεί σε προγενέστερες περιόδους, όταν το κόστος των υλικών, της ενέργειας και των μεταφορών βρισκόταν σε διαφορετικά επίπεδα. Η αύξηση του εργατικού και χρηματοοικονομικού κόστους, σε συνδυασμό με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, έχει ανατρέψει τους αρχικούς οικονομικούς προϋπολογισμούς, αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις να απορροφούν σημαντικό μέρος των επιβαρύνσεων.

Κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης αποτελεί ο μηχανισμός αναθεώρησης τιμών, ο οποίος κρίνεται από τους φορείς ως «δυσκίνητος» και αναποτελεσματικός. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση των συντελεστών αναθεώρησης και η αδυναμία τους να αποτυπώσουν τις πραγματικές αυξήσεις της αγοράς δημιουργούν ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό. Επιπλέον, καταγράφεται έλλειψη ενιαίας στάσης από τις αναθέτουσες αρχές: ενώ ορισμένες υπηρεσίες προχωρούν στις προβλεπόμενες πληρωμές, άλλες αρνούνται την καταβολή τους ή ακόμη και την παραλαβή των σχετικών λογαριασμών, επικαλούμενες έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης. Οι εργολήπτες τονίζουν ότι η αναθεώρηση αποτελεί συμβατικό αντάλλαγμα και όχι χαριστική παροχή, ενώ η μεταφορά του βάρους της χρηματοδοτικής ανεπάρκειας του Δημοσίου στις επιχειρήσεις προκαλεί συνθήκες στρέβλωσης του ανταγωνισμού.

Τα αιτήματα του κλάδου για την αποφυγή της στασιμότητας

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή συνέχιση των έργων και να αποφευχθεί η παύση εργασιών, οι τρεις εργοληπτικές οργανώσεις θέτουν τέσσερα συγκεκριμένα αιτήματα προς την κυβέρνηση:

  • Άμεση καταβολή οφειλών: Απαιτείται η εξόφληση όλων των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης, με τη θέσπιση δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος και την εξασφάλιση των απαραίτητων πιστώσεων, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων όπου οι λογαριασμοί δεν έχουν γίνει δεκτοί από τις υπηρεσίες.
  • Αναμόρφωση του συστήματος αναθεώρησης: Ζητείται η έγκαιρη έκδοση και συστηματική επικαιροποίηση των συντελεστών, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες, με εφαρμογή αντικειμενικών κριτηρίων από όλες τις αναθέτουσες αρχές.
  • Θέσπιση ειδικής ρύθμισης: Προτείνεται η δημιουργία ενός νομικά ασφαλούς πλαισίου για την κάλυψη έκτακτων ανατιμήσεων που δεν καλύπτονται από το υφιστάμενο σύστημα, με καθορισμένα κριτήρια τεκμηρίωσης και χρηματοδότησης.
  • Πρόγραμμα αποπληρωμής: Απαιτείται άμεση εξόφληση των πιστοποιημένων εργασιών και κατάρτιση προγράμματος αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων ανά φορέα, ώστε να αποκατασταθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων.

Οι εκπρόσωποι των εργοληπτών προειδοποιούν ότι η συνέχιση της παρούσας κατάστασης ενισχύει τον κίνδυνο επιβράδυνσης των κατασκευαστικών εργασιών και δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο παύσης έργων που έχουν επιβαρυνθεί υπέρμετρα, με άμεσες αρνητικές συνέπειες για την απασχόληση και την ολοκλήρωση των υποδομών.