Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη έως σήμερα διαταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, οδηγώντας σε μόνιμες αλλαγές στο ενεργειακό τοπίο. Σύμφωνα με την έκθεση World Energy Outlook 2026 του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), οι σωρευτικές απώλειες για τις χώρες του Κόλπου ανέρχονται στα 2,8 δισ. βαρέλια, με τον επικεφαλής του Οργανισμού, Fatih Birol, να επισημαίνει ότι οι συνθήκες μετά τον πόλεμο με το Ιράν δεν θα είναι ποτέ ξανά οι ίδιες.

Επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης

Παρά τις αρνητικές επιπτώσεις, η κρίση ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση της στροφής προς την ηλεκτροκίνηση, την ενεργειακή εξοικονόμηση και την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας. Σε περίπτωση που οι κυβερνήσεις επιλέξουν να απαντήσουν στην παρατεταμένη ανασφάλεια στην περιοχή του Ορμούζ επιταχύνοντας την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, ο IEA προβλέπει σημαντική μείωση της ζήτησης πετρελαίου.

Στο σενάριο της πρόσθετης αντίδρασης, η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2035 αναμένεται να διαμορφωθεί κατά 4,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερα σε σχέση με το βασικό σενάριο πολιτικών του Οργανισμού. Συγκεκριμένα, η ζήτηση εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στα 97 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2035 και περαιτέρω στα 85 εκατ. βαρέλια το 2050.

Ο ρόλος της ηλεκτροκίνησης και του φυσικού αερίου

Τα ηλεκτρικά οχήματα αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, εκτοπίζοντας περισσότερα από 11 εκατ. βαρέλια ημερήσιας ζήτησης. Παράλληλα, η ζήτηση για φυσικό αέριο προβλέπεται να είναι κατά 300 δισ. κυβικά μέτρα χαμηλότερη σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ωστόσο ότι η ταχύτητα αυτής της μετάβασης δεν είναι δεδομένη. Η υλοποίησή της θα εξαρτηθεί άμεσα από την ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων μεταφοράς, των σταθμών φόρτισης και των νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.