Τρεις διακριτές «πόλεις» με σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές και τα χαρακτηριστικά των διαθέσιμων κατοικιών διαμορφώνονται στην Αττική, δημιουργώντας αόρατα σύνορα ακόμη και μεταξύ γειτονιών του ίδιου δήμου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Αγοράς Ακινήτων της newdeal academy, η αγορά ακινήτων χαρακτηρίζεται από έντονες αντιθέσεις, με κοινό παρονομαστή στα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας την κυριαρχία του παλαιού κτιριακού αποθέματος και την περιορισμένη διαθεσιμότητα σύγχρονων κατοικιών.

Η κατάτμηση της αγοράς στην Αττική

Η έρευνα καταδεικνύει ότι η πραγματική διαθεσιμότητα ακινήτων στο λεκανοπέδιο είναι πιο περιορισμένη από τον όγκο των διαδικτυακών αγγελιών, καθώς μόλις 6 στα 100 σπίτια (124.133 ακίνητα) είναι διαθέσιμα προς πώληση. Η αγορά αυτή διασπάται σε τρεις επιμέρους κατηγορίες:

  • Premium αγορά (άνω των 5.000 ευρώ/τ.μ.): Καλύπτει περίπου 1 στα 10 διαθέσιμα ακίνητα. Περιλαμβάνει κυρίως μεγάλες, νεόδμητες κατοικίες άνω των 150 τ.μ. που έχουν κατασκευαστεί την τελευταία πενταετία σε περιοχές όπως η Αθηναϊκή Ριβιέρα, το Κολωνάκι, το Ψυχικό και η Φιλοθέη.
  • Βασική αγορά (2.500 – 5.000 ευρώ/τ.μ.): Αποτελεί την «καρδιά» της κτηματαγοράς, συγκεντρώνοντας το 54,6% των διαθέσιμων ακινήτων. Παρά τις υψηλές ζητούμενες τιμές, το απόθεμα αποτελείται κατά κύριο λόγο από παλαιά διαμερίσματα της δεκαετίας του 1970, επιφάνειας 91-120 τ.μ., που βρίσκονται σε περιοχές του Κέντρου, των Νοτίων και των Βορείων Προαστίων.
  • Προσιτή αγορά (κάτω από 2.500 ευρώ/τ.μ.): Καλύπτει το 35,2% της προσφοράς και αφορά κυρίως τα Δυτικά Προάστια, τον Πειραιά και λαϊκότερες συνοικίες του Κέντρου, με το κτιριακό απόθεμα να είναι επίσης γερασμένο.

Η Πρόεδρος και Ιδρύτρια της newdeal real estate, Σταυρούλα Βαμβακά, σημειώνει ότι οι αποστάσεις ανάμεσα στις γειτονιές έχουν διευρυνθεί, μετατρέποντας την επιλογή κατοικίας για πολλούς σε ζήτημα ανάγκης προσαρμογής και όχι προτίμησης. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι γενικεύσεις ανά δήμο συχνά οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα, καθώς εντός του ίδιου δήμου συνυπάρχουν διαφορετικές αγορές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Γλυφάδα, όπου η Κάτω Γλυφάδα κινείται σε επίπεδα υπερπολυτελείας (7.667 ευρώ/τ.μ.) έναντι της Άνω Γλυφάδας (5.044 ευρώ/τ.μ.), και η Κηφισιά, με το κέντρο να ανήκει στην Premium κατηγορία (5.588 ευρώ/τ.μ.) και τη Νέα Κηφισιά στα 3.245 ευρώ/τ.μ.

Γεωγραφική πόλωση και η αγορά της Θεσσαλονίκης

Η γεωγραφική κατανομή στην Αττική παρουσιάζει έντονη πόλωση, καθώς πάνω από τα μισά διαθέσιμα ακίνητα συγκεντρώνονται στο Κέντρο της Αθήνας (26,7%) και στα Νότια Προάστια (25,1%). Στα Νότια Προάστια η διάμεση τιμή ανέρχεται στα 4.571 ευρώ/τ.μ., ενώ στα Δυτικά Προάστια η διάμεση τιμή υποχωρεί στα 2.442 ευρώ/τ.μ. και στη Δυτική Αττική στα 1.556 ευρώ/τ.μ.

Στη Θεσσαλονίκη, η αγορά παρουσιάζει διαφορετική δομή και χαμηλότερες τιμές, με τη διάμεση ζητούμενη τιμή στο σύνολο του νομού να διαμορφώνεται στα 2.381 ευρώ/τ.μ. Η αγορά της συμπρωτεύουσας χωρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:

  • Προάστια Θεσσαλονίκης: Αποτελούν τον βασικό τροφοδότη της αγοράς, συγκεντρώνοντας το 57,3% των διαθέσιμων σπιτιών. Αν και η τιμή ανά τετραγωνικό είναι χαμηλότερη (2.183 ευρώ/τ.μ.), η διάμεση τελική τιμή πώλησης είναι υψηλότερη (245.500 ευρώ), υποδεικνύοντας προσφορά μεγαλύτερων οικογενειακών ακινήτων.
  • Κέντρο Θεσσαλονίκης: Καλύπτει το 39,2% της προσφοράς και καταγράφει τις υψηλότερες τιμές ανά τετραγωνικό, οι οποίες φτάνουν τα 2.750 ευρώ/τ.μ.