Οι διαπραγματευτές στη σύνοδο COP31, η οποία διεξάγεται στην Αττάλεια της Τουρκίας, δημοσίευσαν ένα προσχέδιο συμφωνίας με στόχο την επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την αντιμετώπιση του χάσματος μεταξύ των χωρών σε θέματα κλιματικής χρηματοδότησης. Το 18σέλιδο έγγραφο, που παρουσιάστηκε στις 17 Νοεμβρίου, αποτελεί τη βάση για τις τελικές διαβουλεύσεις ενόψει της προθεσμίας της Παρασκευής, αν και οι συνομιλίες του ΟΗΕ συχνά επεκτείνονται πέραν του αρχικού χρονοδιαγράμματος.
Προκλήσεις στις διαπραγματεύσεις
Ο Chris Bowen της Αυστραλίας, ο οποίος ηγείται των διαπραγματεύσεων υπό μια διασπασμένη προεδρία με την Τουρκία, επισήμανε ότι το κείμενο περιλαμβάνει ρήτρες που έχουν ήδη συναντήσει αντιδράσεις από ορισμένα κράτη. Σύμφωνα με τον κ. Bowen, το ζητούμενο είναι η γεφύρωση των διαφωνιών τις επόμενες ημέρες, καθώς η πολιτική βούληση για δράση δέχεται πιέσεις από το αυξανόμενο κόστος ζωής και τις παγκόσμιες συγκρούσεις. Η σύνοδος, που ξεκίνησε στις 9 Νοεμβρίου, καλείται να επιτύχει συναίνεση μεταξύ σχεδόν 200 χωρών για το μέλλον των ορυκτών καυσίμων και την ανταπόκριση στις επιστημονικές προειδοποιήσεις για την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ενεργειακοί στόχοι και νέες τεχνολογίες
Στο προσχέδιο προτείνεται η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση στο 35% έως το 2035, με την ηλεκτροδότηση να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της τουρκικής προεδρίας. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον ρόλο των δασών ως απορροφητών άνθρακα, ενώ τονίζεται η αναγκαιότητα της τεχνολογίας δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης άνθρακα για τη διατήρηση της αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από το όριο του 1,5°C. Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών, προτείνεται η δημιουργία δύο νέων προγραμμάτων εργασίας για τα βουνά και τις περιοχές με παγετώνες, ως απάντηση στις πρόσφατες καταστροφές στο Νεπάλ.
Το ακανθώδες ζήτημα της χρηματοδότησης
Το οικονομικό σκέλος παραμένει το πιο σύνθετο κομμάτι των συνομιλιών, με το προσχέδιο να διαχωρίζει τις ευθύνες μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών. Οι εκτιμώμενες ανάγκες για την προσαρμογή των αναπτυσσόμενων κρατών ανέρχονται σε περίπου 305 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035, ποσό που υπερβαίνει κατά πολύ την τρέχουσα διεθνή δημόσια χρηματοδότηση των 28-32 δισ. δολαρίων για το 2024. Το κείμενο θέτει ως στόχο τον τριπλασιασμό της χρηματοδότησης σε τουλάχιστον 120 δισ. δολάρια, ωστόσο δεν υπάρχει ομοφωνία για τον τρόπο υπολογισμού της βάσης αυτού του τριπλασιασμού.
Η Αφρικανική Ομάδα εξέφρασε έντονο προβληματισμό για το γεγονός ότι το 70% των προηγούμενων χρηματοδοτήσεων δόθηκε υπό μορφή δανείων, γεγονός που περιορίζει την ουσιαστική στήριξη. Ο πρόεδρος της COP31, Murat Kurum, αναγνώρισε ότι μόνο το 8% της ιδιωτικής χρηματοδότησης μεταξύ 2021 και 2024 κατευθύνθηκε προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. Ο Simon Stiell, εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, προειδοποίησε για τον κίνδυνο μιας «καθοδικής σπείρας χρέους και καταστροφών» για τα ευάλωτα κράτη.
