Συναγερμός έχει σημάνει στην πολιτεία της Αϊόβα των ΗΠΑ, ενόψει της προγραμματισμένης για την Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου, ελεγχόμενης ανατίναξης περίπου 4,5 τόνων επικίνδυνης εκρηκτικής ουσίας από τον αμερικανικό στρατό. Η επιχείρηση, που θα πραγματοποιηθεί στο Iowa Army Ammunition Plant κοντά στην πόλη Middletown, αφορά 68 βαρέλια αζιδίου του μολύβδου, μιας ιδιαίτερα ασταθούς χημικής ένωσης που χρησιμοποιείται στην παραγωγή πυρομαχικών.

Αιτία της επιχείρησης και κίνδυνοι

Το αζίδιο του μολύβδου βρισκόταν αποθηκευμένο για περισσότερα από 20 χρόνια σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, βυθισμένο σε διάλυμα νερού και αιθανόλης για τη διατήρηση της σταθερότητάς του. Κατά τη διάρκεια πρόσφατου ελέγχου, διαπιστώθηκε ότι η εξάτμιση μέρους του νερού προκάλεσε κρυστάλλωση του υλικού, καθιστώντας το εξαιρετικά ευαίσθητο σε τριβή και κραδασμούς. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), οποιαδήποτε απόπειρα μετακίνησης των βαρελιών ενέχει τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης έκρηξης, γεγονός που οδήγησε στην έκδοση έκτακτης άδειας στις 13 Νοεμβρίου για την καταστροφή του υλικού επί τόπου.

Οι αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι οι δύο προγραμματισμένες εκρήξεις αναμένεται να δημιουργήσουν νέφος σκόνης που θα περιέχει σωματίδια μολύβδου. Ο μόλυβδος αποτελεί τοξικό μέταλλο με σοβαρές επιπτώσεις στο νευρικό σύστημα, με τα μικρά παιδιά να θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτα λόγω της επίδρασης του υλικού στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Ο καθηγητής Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας του Πανεπιστημίου της Αϊόβα, Patrick O’Shaughnessy, σημείωσε ότι, παρά τις εκτιμήσεις του στρατού πως το νέφος δεν θα παραμείνει στην ατμόσφαιρα για περισσότερο από μία ώρα, δεν αποκλείεται η παραμονή υπολειμμάτων μολύβδου στο έδαφος και σε εξωτερικές επιφάνειες.

Μέτρα προστασίας και αντιδράσεις

Ο στρατός έχει λάβει μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς, όπως η τοποθέτηση χωμάτινων αναχωμάτων, φραγμάτων άμμου και η διαβροχή του εδάφους. Παράλληλα, έχουν προγραμματιστεί μετρήσεις της ποιότητας του αέρα και δειγματοληψίες πριν και μετά την ολοκλήρωση των εκρήξεων.

Για προληπτικούς λόγους, οι κάτοικοι συγκεκριμένης περιοχής του Middletown καλούνται να εκκενώσουν τα σπίτια τους από τις 8 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι της Παρασκευής. Όσοι παραμείνουν στις οικίες τους πρέπει να κρατήσουν κλειστές πόρτες και παράθυρα. Στην κοντινή πόλη Mediapolis, η σχολική περιφέρεια αποφάσισε την αναστολή λειτουργίας των σχολείων, ενώ κλειστή θα παραμείνει και η δημοτική βιβλιοθήκη. Η τοπική πυροσβεστική σχεδιάζει τον καθαρισμό παιδικών χαρών που ενδέχεται να καλυφθούν από σωματίδια μολύβδου.

Η επιχείρηση προκαλεί ανησυχία και πέρα από τα όρια της Αϊόβα, καθώς οι περιβαλλοντικές αρχές του Ιλινόι παρακολουθούν τα μοντέλα διασποράς, τα οποία δεν αποκλείουν τη μεταφορά σωματιδίων εκτός πολιτείας. Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί επικρίσεις σχετικά με την καθυστερημένη ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών και των αρχών. Οι αρχές της πόλης Mediapolis, καθώς και οι αρμόδιες υπηρεσίες του Ιλινόι, προγραμματίζουν ανεξάρτητους ελέγχους σε αέρα, νερό και έδαφος, απαιτώντας τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων για να διαπιστωθεί το μέγεθος της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.