Στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων της έπειτα από περισσότερα από τρία χρόνια προχώρησε η Bank of England, διαμορφώνοντας το βασικό επιτόκιο στο 4% από το προηγούμενο 3,75%. Η απόφαση της κεντρικής τράπεζας της Βρετανίας έρχεται ως απάντηση στις έντονες πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούνται από τον παρατεταμένο πόλεμο στο Ιράν και την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας.
Η απόφαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής
Η απόφαση για την αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης ελήφθη με οκτώ ψήφους υπέρ. Το ένατο μέλος της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής, η Catherine Mann, διαφοροποιήθηκε ζητώντας μεγαλύτερη παρέμβαση, κατά 50 μονάδες βάσης, η οποία θα οδηγούσε το επιτόκιο στο 4,25%.
Ο διοικητής της Bank of England, Andrew Bailey, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στο άμεσο μέλλον, συνδέοντας τις μελλοντικές αποφάσεις με την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε στα πρακτικά της επιτροπής, εάν δεν υπάρξουν εξελίξεις που θα περιορίσουν τους πληθωριστικούς κινδύνους, μια νέα αύξηση θα μπορούσε να δικαιολογηθεί. Διευκρίνισε πάντως ότι η παρούσα κίνηση δεν σηματοδοτεί αναγκαστικά την έναρξη ενός παρατεταμένου κύκλου διαδοχικών αυξήσεων, αν και χαρακτήρισε απίθανο να αποτελεί την τελευταία παρέμβαση χωρίς την επίλυση της γεωπολιτικής κρίσης. Η επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής έχει προγραμματιστεί για τις 17 Δεκεμβρίου 2026.
Πληθωριστικές πιέσεις και επιπτώσεις στα νοικοκυριά
Η κεντρική τράπεζα αναθεώρησε τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό, εκτιμώντας πλέον ότι αυτός θα φτάσει στο 4,9% στα μέσα του 2027, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 3,2% τον Ιούλιο. Τον Σεπτέμβριο, ο δείκτης τιμών καταναλωτή είχε ήδη ανέλθει στο 3,5%. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι λόγω της αβεβαιότητας σχετικά με τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Οι επιπτώσεις στο κόστος διαβίωσης είναι ήδη ορατές: το ανώτατο όριο χρεώσεων ενέργειας, βάσει των προβλέψεων της Ofgem, αναμένεται να αυξηθεί από τις 1.723 λίρες ετησίως στις 2.150 λίρες τον Ιανουάριο, με περαιτέρω ανατιμήσεις να προδιαγράφονται για τον Απρίλιο. Παράλληλα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα εκτιμάται ότι θα αγγίξει το 4,75% έως τα μέσα του 2027.
Η Bank of England προειδοποιεί ότι, ενώ ορισμένες επιχειρήσεις κατάφεραν μέχρι τώρα να απορροφήσουν το ενεργειακό κόστος, η δυνατότητα αυτή εξαντλείται, οδηγώντας σε μετακύλιση των τιμών στους καταναλωτές. Επιπλέον, η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι τα πραγματικά εισοδήματα μετά τη φορολογία θα μειωθούν τόσο φέτος όσο και το επόμενο έτος, παρά τα μέτρα ανακούφισης που είχε εξαγγείλει ο υπουργός Οικονομικών, John Healey, στον πρόσφατο προϋπολογισμό. Στο περιβάλλον αυτό, η αύξηση των επιτοκίων αναμένεται να επιβαρύνει άμεσα τους δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο ή όσους βρίσκονται σε διαδικασία αναχρηματοδότησης των δανείων τους.