Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται το πρόγραμμα ορεινής υδρονομίας «Aqua Montis» στη Θεσσαλία, με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προκηρύσσει διαγωνισμό για την αντιπλημμυρική θωράκιση ορεινών λεκανών απορροής. Το έργο, συνολικής εκτιμώμενης δαπάνης περίπου 97 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), στοχεύει στον περιορισμό της διάβρωσης του εδάφους, στη συγκράτηση φερτών υλικών και στην ανάσχεση πλημμυρικών φαινομένων σε μια συνολική έκταση 1,96 εκατ. στρεμμάτων.
Τεχνικό αντικείμενο και γεωγραφική κατανομή
Η διαδικασία του διαγωνισμού διενεργείται από την Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (Ε.Ε.ΣΥ.Π. – Growthfund), μέσω της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας. Το φυσικό αντικείμενο έχει κατανεμηθεί σε πέντε αυτοτελή τμήματα, που αντιστοιχούν στις περιοχές αρμοδιότητας των Δασαρχείων Λάρισας, Λαμίας, Τρικάλων, Μουζακίου και Αγιάς. Η διάρκεια εκτέλεσης για κάθε επιμέρους σύμβαση έχει οριστεί στους 32 μήνες από την υπογραφή της.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν την εκπόνηση οριστικών δασοτεχνικών μελετών και την κατασκευή τεχνικών έργων, όπως φράγματα βάρους από σκυρόδεμα, κατασκευές από συρματοκιβώτια, οχετούς, προφράγματα, τοίχους επένδυσης κοιτών και ιρλανδικές διαβάσεις. Προβλέπονται επίσης εργασίες καθαρισμού και διαμόρφωσης κοιτών, φυτεύσεις, περιφράξεις και συντηρήσεις υφιστάμενων υποδομών. Ο ανάδοχος διατηρεί τη δυνατότητα αναπροσαρμογής του σχεδιασμού και της χωροθέτησης των παρεμβάσεων βάσει των τεχνικών δεδομένων που θα προκύψουν κατά την εκτέλεση, υπό την προϋπόθεση έγκρισης από τα αρμόδια όργανα και χωρίς δυνατότητα αύξησης του συνολικού προϋπολογισμού.
Η κατανομή του προϋπολογισμού ανά δασαρχείο διαμορφώνεται ως εξής:
- Δασαρχείο Τρικάλων: 19,48 εκατ. ευρώ (476.802,89 στρέμματα, 16 λεκάνες)
- Δασαρχείο Μουζακίου: 18,81 εκατ. ευρώ (133.491,72 στρέμματα, 7 λεκάνες)
- Δασαρχείο Λάρισας: 16,73 εκατ. ευρώ (670.082,96 στρέμματα, 89 λεκάνες)
- Δασαρχείο Λαμίας: 13,08 εκατ. ευρώ (363.387,75 στρέμματα, 52 λεκάνες)
- Δασαρχείο Αγιάς: 10,13 εκατ. ευρώ (320.108,96 στρέμματα, 56 λεκάνες)
Στρατηγική θωράκισης μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα
Ο σχεδιασμός του «Aqua Montis» αποτελεί απάντηση στην ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της Θεσσαλίας μετά τις καταστροφικές πλημμύρες που προκάλεσαν τα φαινόμενα Daniel και Elias τον Σεπτέμβριο του 2023. Η κεντρική φιλοσοφία των παρεμβάσεων επικεντρώνεται στην ανάσχεση των υδάτων και των φερτών υλικών στις ορεινές λεκάνες, προτού αυτά μεταφερθούν στις πεδινές περιοχές και τους οικισμούς. Με τον τρόπο αυτό, επιδιώκεται η μείωση της έντασης των απορροών και η αποσυμφόρηση των κατάντη αντιπλημμυρικών έργων και ταμιευτήρων.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021 – 2027», με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Για την πράξη έχει εγκριθεί δημόσια δαπάνη ύψους 96.103.914,96 ευρώ. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι έχει ήδη συμβασιοποιηθεί από τη Γενική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΝ ένα δεύτερο σκέλος παρεμβάσεων για τις ορεινές λεκάνες αρμοδιότητας του Δασαρχείου Βόλου, προϋπολογισμού 26,55 εκατ. ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο.
