Ανησυχία του ΔΟΑΕ για την κατάσταση των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Ιράν

Την έντονη ανησυχία της εκφράζει η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) σχετικά με την κατάσταση και την ακριβή τοποθεσία υπόγειας μονάδας εμπλουτισμού ουρανίου στο Ιράν. Στην τριμηνιαία έκθεσή της προς τα κράτη μέλη, ο πυρηνικός οργανισμός του ΟΗΕ επισημαίνει ότι δεν διαθέτει σαφή εικόνα για το Εργοστάσιο Εμπλουτισμού Καυσίμων του Ισφαχάν (IFEP), ούτε για το αν εντός των εγκαταστάσεών του περιέχεται πυρηνικό υλικό.

Αδυναμία επιθεώρησης και στρατιωτικές επιχειρήσεις

Το Ιράν είχε δηλώσει την ύπαρξη του IFEP στον οργανισμό στις 12 Ιουνίου 2025. Ωστόσο, ο ΔΟΑΕ δεν έχει καταφέρει να πραγματοποιήσει επιθεώρηση, καθώς η προγραμματισμένη επίσκεψη της 13ης Ιουνίου 2025 κατέστη αδύνατη λόγω της έναρξης εκστρατείας βομβαρδισμών από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εν λόγω επιχείρηση, η οποία διήρκεσε 12 ημέρες, προκάλεσε σοβαρές ζημιές ή κατέστρεψε κεντρικές εγκαταστάσεις του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Μεταξύ των στόχων των βομβαρδισμών περιλαμβανόταν ένα δίκτυο σηράγγων στο Ισφαχάν, όπου σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις βρίσκεται το επίμαχο εργοστάσιο. Παρά τις προσπάθειες του οργανισμού, οι ιρανικές αρχές δεν έχουν επιτρέψει στους επιθεωρητές να επιστρέψουν σε καμία από τις τοποθεσίες που επλήγησαν κατά τη διάρκεια του Ιουνίου του περασμένου έτους.

Τα ερωτήματα για το πυρηνικό υλικό

Στην εμπιστευτική έκθεσή της, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας τονίζει ότι η έλλειψη πληροφοριών και η αδυναμία πρόσβασης στις εγκαταστάσεις για την εξακρίβωση της κατάστασης του πυρηνικού υλικού αποτελούν ζήτημα σοβαρής ανησυχίας για τη διάδοση των πυρηνικών όπλων. Ο οργανισμός υπογραμμίζει ότι το ζήτημα πρέπει να διορθωθεί επειγόντως.

Ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ, Rafael Grossi, είχε δηλώσει τον Μάρτιο ότι η υπηρεσία εκτιμά πως σημαντική ποσότητα ουρανίου με τον υψηλότερο βαθμό εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν βρίσκεται στο συγκρότημα της σήραγγας στο Ισφαχάν. Πέρα από το IFEP, η έκθεση επαναλαμβάνει το αίτημα προς το Ιράν να παρέχει πλήρη ενημέρωση για την κατάσταση όλων των εργοστασίων εμπλουτισμού, καθώς και για το απόθεμά του σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο περιλαμβάνει υλικό που πλησιάζει την ποιότητα που απαιτείται για την κατασκευή όπλων.

Η ΔΟΑΕ ζητά επίμονα από την Τεχεράνη να επιτρέψει την επιστροφή των επιθεωρητών στις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις, ώστε να καταστεί δυνατή η λογοδοσία για το εμπλουτισμένο ουράνιο και η επιθεώρηση των σχεδίων σχεδιασμού των μονάδων.