Νέες προοπτικές για διαμονή, εργασία και σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο ανοίγει η συμφωνία που επιτεύχθηκε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου μεταξύ της βρετανικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόγραμμα, με την ονομασία «Youth Experience Scheme», προβλέπει τη δυνατότητα παραμονής νέων ηλικίας 18 έως 31 ετών στη Βρετανία για διάστημα έως τριών ετών, προσφέροντας ένα πλαίσιο κινητικότητας μετά την αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Λεπτομέρειες του προγράμματος κινητικότητας

Το πρόγραμμα προβλέπει συνολικά 100.000 θέσεις ετησίως για πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που επιθυμούν να μετακινηθούν προς το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ αντίστοιχος αριθμός θέσεων θα διατίθεται για Βρετανούς πολίτες που επιθυμούν να ζήσουν σε ευρωπαϊκές χώρες. Η κατανομή των θέσεων μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ θα πραγματοποιηθεί με βάση τον πληθυσμό κάθε χώρας.

Η άδεια διαμονής θα έχει αρχική διάρκεια δύο ετών, με δυνατότητα παράτασης για έναν επιπλέον χρόνο. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν, να σπουδάσουν, να απασχοληθούν ως au pair, να προσφέρουν εθελοντική εργασία ή απλώς να ταξιδέψουν. Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα δεν απαιτεί την άσκηση μιας συγκεκριμένης δραστηριότητας καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής, αν και ενδέχεται να υπάρξουν επιμέρους περιορισμοί στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας, οι οποίοι θα αποσαφηνιστούν πριν από την οριστική υπογραφή της συμφωνίας.

Προϋποθέσεις και περιορισμοί

Η διαδικασία δεν θα είναι αυτόματη, καθώς οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση και να λάβουν τη σχετική άδεια. Σύμφωνα με το ενημερωτικό έγγραφο της βρετανικής κυβέρνησης, οι αιτούντες θα πρέπει να πληρούν τα ηλικιακά κριτήρια κατά την έναρξη ισχύος της άδειας, να διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους για τη διαβίωσή τους και να καταβάλουν το προβλεπόμενο τέλος αίτησης. Παράλληλα, θα απαιτείται η παροχή βιομετρικών στοιχείων και η δήλωση της κύριας δραστηριότητας κατά την παραμονή.

Το πρόγραμμα θέτει αυστηρούς περιορισμούς, καθώς οι συμμετέχοντες δεν θα έχουν το δικαίωμα να φέρουν μαζί τους εξαρτώμενα μέλη της οικογένειάς τους μέσω της συγκεκριμένης άδειας, ούτε θα έχουν πρόσβαση σε κοινωνικά επιδόματα της χώρας υποδοχής. Ωστόσο, για τους Ευρωπαίους που θα εγκατασταθούν στη Βρετανία, προβλέπεται μειωμένη υγειονομική επιβάρυνση, η οποία θα ανέρχεται στο 75% της κανονικής χρέωσης του βρετανικού συστήματος.

Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και εκπαιδευτικά θέματα

Παρά την επίτευξη της συμφωνίας, το πρόγραμμα δεν ξεκινά άμεσα. Ο στόχος που έχει τεθεί από τις δύο πλευρές είναι η θεσμική εφαρμογή της συμφωνίας το αργότερο έως το 2028, με τις πρώτες δυνατότητες μετακίνησης να αναμένονται έως τον Ιανουάριο του 2030. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν ανακοινωθεί οι ημερομηνίες υποβολής αιτήσεων, το τελικό κόστος συμμετοχής ή τα ακριβή χρηματικά ποσά που θα απαιτούνται για την απόδειξη των πόρων διαβίωσης.

Παράλληλα με το «Youth Experience Scheme», η Βρετανία αναμένεται να επιστρέψει στο πρόγραμμα Erasmus+ από το 2027. Ωστόσο, το ζήτημα των πανεπιστημιακών διδάκτρων για τους Ευρωπαίους φοιτητές παραμένει υπό διαπραγμάτευση. ΕΕ και Βρετανία έχουν δεσμευτεί να συνεχίσουν τις συνομιλίες για το συγκεκριμένο θέμα εντός των επόμενων έξι μηνών, προκειμένου να καθοριστεί αν θα υπάρξει διαφοροποίηση στις χρεώσεις που ισχύουν σήμερα για τους Ευρωπαίους σε σχέση με τους Βρετανούς φοιτητές.