Νέα πρόταση για την αυστηρότερη αξιολόγηση των επεξεργασμένων τροφίμων παρουσίασε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη βιομηχανία τροφίμων. Το νέο πλαίσιο, το οποίο δημοσιεύθηκε στις 2 Νοεμβρίου, διευρύνει τα κριτήρια αξιολόγησης, ενσωματώνοντας πέρα από τη ζάχαρη, το αλάτι και τα λιπαρά, την παρουσία πρόσθετων χρωστικών, αρωματικών υλών και γλυκαντικών.

Τα νέα κριτήρια αξιολόγησης

Η πρόταση του ΠΟΥ επικεντρώνεται στα βιομηχανικά παραγόμενα και προσυσκευασμένα τρόφιμα. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η αξιολόγηση θα βασίζεται σε δύο πυλώνες: την περιεκτικότητα σε κορεσμένα και τρανς λιπαρά, σάκχαρα και νάτριο, καθώς και τη χρήση συστατικών που ενισχύουν την ελκυστικότητα του προϊόντος στους καταναλωτές. Το μοντέλο αυτό στοχεύει να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να προσδιορίσουν ποια προϊόντα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής.

Η Katrin Engelhardt, στέλεχος του τμήματος Διατροφής και Ασφάλειας Τροφίμων του ΠΟΥ, ανέφερε ότι η προσέγγιση αυτή αναγνωρίζει πως η επίδραση ενός τροφίμου στην υγεία δεν κρίνεται αποκλειστικά από τα θρεπτικά συστατικά του, αλλά και από άλλες παραμέτρους της σύνθεσής του. Ο Οργανισμός διευκρινίζει ότι η παρουσία των εν λόγω πρόσθετων συστατικών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το προϊόν είναι επικίνδυνο για την υγεία, αλλά συνδέεται με τον τρόπο παρασκευής και την εμπορική προώθηση των ειδών. Στοιχεία που επικαλείται ο ΠΟΥ συνδέουν την ανθυγιεινή διατροφή με περίπου 11 εκατομμύρια θανάτους ετησίως παγκοσμίως.

Αντιδράσεις από τη βιομηχανία τροφίμων

Η πρόταση έχει προκαλέσει ανησυχία στις μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου, με την International Food and Beverage Alliance (IFBA) να εκφράζει επιφυλάξεις. Ο γενικός γραμματέας της IFBA, Rocco Renaldi, προειδοποίησε ότι η νέα ταξινόμηση ενδέχεται να υπονομεύσει τις υφιστάμενες διατροφικές πολιτικές και τις προσπάθειες των εταιρειών για βελτίωση της σύνθεσης των προϊόντων τους, αποσπώντας την προσοχή από την πραγματική διατροφική ποιότητα.

Οι επιχειρήσεις του κλάδου εστιάζουν σε μια σειρά από κινδύνους που απορρέουν από το νέο πλαίσιο, όπως:

  • Το αυξημένο κόστος για τον ανασχεδιασμό των προϊόντων.
  • Την επιβολή αυστηρότερων απαιτήσεων επισήμανσης.
  • Την πιθανότητα πρόσθετης φορολόγησης συγκεκριμένων προϊόντων.
  • Τον κίνδυνο ομαδικών αγωγών, κατά το πρότυπο ανάλογων εξελίξεων στις ΗΠΑ.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Kraft Heinz, Steve Cahillane, υπογράμμισε την ανάγκη οι επιχειρήσεις τροφίμων να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών, καθώς οι αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα τον κλάδο και τους καταναλωτές. Παράλληλα, συνεχίζεται η επιστημονική συζήτηση σχετικά με τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, με την Lindsey Smith Taillie, συνδιευθύντρια του Global Food Research Program στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Chapel Hill, να σημειώνει ότι η διατροφική σύσταση και ο βαθμός επεξεργασίας μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά κατά την αξιολόγηση.

Επόμενα βήματα

Το νέο πλαίσιο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για προειδοποιητικές σημάνσεις στις συσκευασίες, περιορισμούς στη διαφήμιση ή φορολογικά μέτρα, χωρίς ωστόσο η υιοθέτησή του να συνεπάγεται αυτομάτως την επιβολή περιορισμών σε εθνικό επίπεδο. Η δημόσια διαβούλευση σχετικά με την πρόταση του ΠΟΥ παραμένει ανοιχτή έως τις 27 Νοεμβρίου 2026.