Νέες ρυθμίσεις για την αξιοποίηση ακινήτων, τη διαδικασία έκδοσης οικοδομικών αδειών και τη μετεγκατάσταση οικισμών εισάγει ο νόμος 5356/2026 του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ. Οι διατάξεις του νέου πλαισίου στοχεύουν στην απλούστευση των διαδικασιών, επιτρέποντας μεταξύ άλλων τη λειτουργική συνένωση ιδιοκτησιών με πλειοψηφία 67%, καταργώντας σε πολλές περιπτώσεις την απαίτηση για ομοφωνία.

Λειτουργική συνένωση ιδιοκτησιών

Σύμφωνα με το άρθρο 80 του νόμου, η συνένωση όμορων ή εφαπτόμενων ιδιοκτησιών καθίσταται ευκολότερη, καθώς απαιτείται πλέον η συναίνεση του 67% των ιδιοκτητών. Η ρύθμιση αφορά όμορα γεωτεμάχια, αυτοτελείς ιδιοκτησίες εντός του ίδιου κτιρίου, καθώς και μεμονωμένες όμορες ή εφαπτόμενες διηρημένες ιδιοκτησίες που βρίσκονται στο ίδιο ή σε γειτονικό κτίριο ή γεωτεμάχιο.

Για την τελευταία κατηγορία, ο υπολογισμός του ποσοστού συναίνεσης γίνεται ανά διηρημένη ιδιοκτησία, ανεξάρτητα από τις προβλέψεις των πράξεων σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας ή των κανονισμών συνιδιοκτησίας. Η διάταξη καλύπτει και λειτουργικές ενοποιήσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει έγγραφη έγκριση των ιδιοκτητών και πληρούνται οι όροι που θέτει ο νόμος. Παρά τη διευκόλυνση, παραμένουν σε ισχύ οι τεχνικές προϋποθέσεις που αφορούν τη στατική επάρκεια των κτιρίων, η οποία πρέπει να τεκμηριώνεται με μελέτη, ενώ για επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό εξακολουθούν να απαιτούνται οι προβλεπόμενες συναινέσεις.

Αλλαγές στον έλεγχο οικοδομικών αδειών

Ο νόμος προβλέπει παρεμβάσεις και στη διαδικασία ελέγχου των οικοδομικών αδειών. Συγκεκριμένα, ο έλεγχος του προϋπολογισμού του έργου θα πραγματοποιείται εφεξής αυτόματα από το πληροφοριακό σύστημα. Επιπλέον, εντός τριών ημερών από την έκδοση της άδειας, η αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης ελέγχει τις εισφορές και κρατήσεις υπέρ του Δημοσίου, του δήμου και του e-ΕΦΚΑ. Η διαδικασία αυτή θα ισχύει έως ότου ενεργοποιηθεί πλήρως η δυνατότητα αυτόματου ελέγχου από το σύστημα.

Από τον συγκεκριμένο έλεγχο αποδεικτικών εξαιρούνται οι άδειες που εκδίδονται από τη Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων, καθώς και από το Αυτοτελές Γραφείο Ελληνικού του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στις περιπτώσεις αυτές, η ευθύνη για την ορθότητα των στοιχείων βαρύνει τους μελετητές μηχανικούς. Παράλληλα, τα δικαιολογητικά για την έκδοση οικοδομικής άδειας τροποποιούνται, περιλαμβάνοντας πλέον πρόσφατο πιστοποιητικό ιδιοκτησίας ή κτηματολογικό φύλλο και απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος για κάθε ακίνητο. Για τις επενδύσεις που υπάγονται στο πλαίσιο των στρατηγικών επενδύσεων, οι άδειες θα εκδίδονται βάσει της ειδικής διαδικασίας του αντίστοιχου θεσμικού πλαισίου.

Μετεγκατάσταση οικισμού Μεταμόρφωσης

Στις πολεοδομικές παρεμβάσεις περιλαμβάνεται ειδική ρύθμιση για τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωσης στον δήμο Παλαμά. Ο νέος οικισμός θα αναπτυχθεί σε έκταση 193,25 στρεμμάτων, νότια της υφιστάμενης περιοχής, με πρόβλεψη για δρόμους κυκλοφορίας μηχανοκίνητων οχημάτων, οδούς ήπιας κυκλοφορίας, πεζόδρομους, ποδηλατόδρομους και πλατείες. Στον υφιστάμενο οικισμό, ο νόμος καθορίζει τις επιτρεπόμενες παρεμβάσεις στα κτίρια, όπως εργασίες στατικής ενίσχυσης, συντήρησης, επισκευής, καθώς και αλλαγές χρήσης, εφόσον τηρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.