Διαδικασία επί παραβάσει κινεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Ελλάδας, αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή για τη μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονισμού σχετικά με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών (EUDR). Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η χώρα δεν έχει εκπληρώσει την υποχρέωση ορισμού των αρμόδιων εθνικών αρχών για την εφαρμογή και την επιβολή του κανονισμού, ούτε έχει προχωρήσει στη σχετική κοινοποίησή τους, παρά το γεγονός ότι η προθεσμία είχε λήξει στις 30 Δεκεμβρίου 2023.
Το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού κανονισμού
Η υπόθεση αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115, ο οποίος έχει ως στόχο τον περιορισμό της αποψίλωσης των δασών που συνδέεται με προϊόντα τα οποία διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο κανονισμός αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι βασικά προϊόντα που εξάγονται ή διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν συνδέονται με την υποβάθμιση των δασών, εντός ή εκτός της Ένωσης.
Το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού καλύπτει συγκεκριμένες πρώτες ύλες, όπως το ξύλο, ο καφές, το κακάο, η σόγια, το φοινικέλαιο, το καουτσούκ και τα βοοειδή, καθώς και προϊόντα που προέρχονται από αυτές. Οι εθνικές αρχές που ορίζονται από τα κράτη μέλη φέρουν την ευθύνη για τη διενέργεια ελέγχων σε επιχειρήσεις και εμπόρους, ώστε να διαπιστώνεται η συμμόρφωσή τους. Σε περίπτωση που εντοπίζονται παραβάσεις, οι αρχές έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν κυρώσεις ή να διατάσσουν διορθωτικά μέτρα.
Η διαδικασία και τα επόμενα βήματα
Ανάλογες προειδοποιητικές επιστολές απεστάλησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη Βουλγαρία, τη Μάλτα και την Πολωνία. Ειδικότερα, η Ελλάδα, η Μάλτα και η Πολωνία αντιμετωπίζουν το ίδιο ζήτημα μη ορισμού ή μη ενημέρωσης για τις εθνικές αρχές, ενώ η Βουλγαρία έχει ορίσει αρχές για το σύνολο των πρώτων υλών, με εξαίρεση το καουτσούκ.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον περιθώριο δύο μηνών για να απαντήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να προχωρήσει στην αντιμετώπιση των ελλείψεων που έχουν καταγραφεί. Εάν οι απαντήσεις που θα δοθούν δεν κριθούν ικανοποιητικές, η Κομισιόν δύναται να μεταβεί στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει, αποστέλλοντας αιτιολογημένη γνώμη. Πρόκειται για το αρχικό στάδιο της διαδικασίας, χωρίς να υφίσταται επί του παρόντος επιβολή προστίμου ή παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, ο κανονισμός EUDR προβλέπεται να αρχίσει να εφαρμόζεται στις 30 Δεκεμβρίου 2026 για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις η γενική ημερομηνία εφαρμογής έχει οριστεί για τις 30 Ιουνίου 2027.
