Στην κορυφή της λίστας με τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας για οικιακή χρήση βρέθηκε η Ελλάδα τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα του οίκου HEPI, η χώρα σημείωσε την τρίτη μεγαλύτερη άνοδο στις τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, της τάξεως του 8%, ενώ στο φυσικό αέριο κατέγραψε την υψηλότερη ανατίμηση μεταξύ των κρατών-μελών, η οποία ανήλθε στο 15%.

Αυξήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα και η τάση στα σταθερά τιμολόγια

Η άνοδος της τάξεως του 8% στις οικιακές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αποδίδεται στη μετακύλιση των αυξήσεων της χονδρεμπορικής αγοράς στις τελικές χρεώσεις των καταναλωτών. Οι πιέσεις αυτές συνδέονται με το αυξημένο κόστος του φυσικού αερίου, τη μειωμένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και με τις ανησυχίες που υπάρχουν για την επάρκεια εφοδιασμού ενόψει της χειμερινής περιόδου.

Ως αποτέλεσμα, η μέση τελική τιμή ηλεκτρικού ρεύματος στην Ελλάδα, η οποία περιλαμβάνει τέλη δικτύου και λοιπές επιβαρύνσεις, διαμορφώθηκε στα 28,34 λεπτά ανά κιλοβατώρα (kWh). Το μέγεθος αυτό ξεπέρασε τόσο τον μέσο όρο της ΕΕ-27, που ανήλθε στα 28,27 λεπτά/kWh, όσο και τον μέσο όρο των 33 ευρωπαϊκών πρωτευουσών της έρευνας, ο οποίος κυμάνθηκε στα 26,90 λεπτά/kWh. Ωστόσο, σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS), η Ελλάδα κατατάσσεται στη 10η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών όσον αφορά το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η έρευνα ανέδειξε μια τάση υπέρ των σταθερών τιμολογίων («μπλε» τιμολόγια), τα οποία αποδείχθηκαν φθηνότερα από τα κυμαινόμενα κατά τον Οκτώβριο. Συγκεκριμένα, η μέση τιμή στα σταθερά συμβόλαια διαμορφώθηκε στα 32,76 λεπτά/kWh, έναντι 32,91 λεπτών/kWh για τα κυμαινόμενα. Η Αθήνα συγκαταλέγεται στις έξι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όπου καταγράφηκε μείωση στις χρεώσεις των σταθερών προγραμμάτων, μαζί με το Άμστερνταμ, το Βερολίνο, τη Λισαβόνα, τη Ρώμη και τη Βιέννη.

Πρωτιά στην ακρίβεια του φυσικού αερίου

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η επιβάρυνση για τα ελληνικά νοικοκυριά στον τομέα του φυσικού αερίου, όπου η αύξηση του 15% κατέστησε την Αθήνα την πρωτεύουσα με την υψηλότερη ανατίμηση στην Ευρώπη. Στην κατάταξη ακολουθούν η Ρώμη και οι Βρυξέλλες με 13%, καθώς και η Βιέννη με 11%. Η ανατίμηση στην ελληνική αγορά αποδίδεται συνδυαστικά στην αύξηση του ενεργειακού σκέλους και στις υψηλότερες επιβαρύνσεις από φόρους και χρεώσεις διανομής.

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η μέση τιμή φυσικού αερίου για τους τελικούς καταναλωτές αυξήθηκε κατά 4% τον Οκτώβριο, συνεχίζοντας την ανοδική πορεία των τελευταίων μηνών. Στον αντίποδα, όσον αφορά το ηλεκτρικό ρεύμα, τις μικρότερες ανατιμήσεις κατέγραψαν η Λευκωσία (4%), η Λισαβόνα (3%) και η Ρίγα (3%).

Η δομή των λογαριασμών

Η έρευνα του HEPI υπογραμμίζει την αυξανόμενη συμμετοχή του ενεργειακού σκέλους στη διαμόρφωση των τελικών λογαριασμών. Κατά μέσο όρο, το κόστος προμήθειας ενέργειας αντιστοιχεί πλέον στο 55% της τελικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος και στο 54% της τιμής του φυσικού αερίου. Το υπόλοιπο ποσοστό καλύπτεται από ρυθμιζόμενες χρεώσεις και φορολογικές επιβαρύνσεις, όπως τα τέλη διανομής, οι ενεργειακοί φόροι και ο ΦΠΑ.

Συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, το μερίδιο του ενεργειακού κόστους στην τελική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκε από 50% σε 55%, ενώ στο φυσικό αέριο από 49% σε 54%, γεγονός που αποτυπώνει την ενισχυμένη επίδραση των τιμών ενέργειας στον τελικό λογαριασμό των νοικοκυριών.