Σημαντικά ερωτήματα για τις σχέσεις μεταξύ παιδιών και ενηλίκων, τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στη συναισθηματική υποστήριξη και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών προστασίας από τη βία αναδεικνύει νέα πανελλαδική έρευνα της Focus Bari, η οποία παρουσιάστηκε από «Το Χαμόγελο του Παιδιού». Τα ευρήματα σκιαγραφούν ένα περιβάλλον όπου ο φόβος εξακολουθεί να θεωρείται μέσο διαπαιδαγώγησης, ενώ η ψηφιακή τεχνολογία αναλαμβάνει ρόλους που παραδοσιακά ανήκαν στο οικογενειακό πλαίσιο.

Η σχέση των παιδιών με την Τεχνητή Νοημοσύνη

Η έρευνα αποκαλύπτει μια τάση των παιδιών να στρέφονται προς τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για συναισθηματική υποστήριξη. Το 58% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται μεγαλύτερη άνεση να εκμυστηρευτεί προβλήματα σε ένα chatbot παρά σε έναν ενήλικα. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχία στο 84% του δείγματος, ενώ το 80% προβληματίζεται από την άκριτη εμπιστοσύνη που ενδέχεται να δείχνουν τα παιδιά στις απαντήσεις που λαμβάνουν από τέτοια συστήματα.

Ως απάντηση στις παραπάνω προκλήσεις, το 84% των συμμετεχόντων τάσσεται υπέρ της ανάγκης για οργανωμένη εκπαίδευση των παιδιών στη χρήση των νέων τεχνολογιών, ώστε να διασφαλιστεί η σωστή και ασφαλής αλληλεπίδρασή τους με αυτές.

Οικογενειακή ανατροφή και οικονομικές πιέσεις

Τα στοιχεία της έρευνας καταδεικνύουν την επιμονή παραδοσιακών αντιλήψεων σχετικά με την πειθαρχία. Το 48% των ερωτηθέντων εξακολουθεί να θεωρεί ότι «λίγος φόβος για τον γονιό» είναι απαραίτητος για να μάθει το παιδί να δείχνει σεβασμό. Παράλληλα, αναγνωρίζεται η δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι γονείς στην καθημερινότητά τους: το 83% σημειώνει ότι η κούραση και ο περιορισμένος χρόνος δυσχεραίνουν την εφαρμογή σταθερών κανόνων ανατροφής.

Επιπλέον, η οικονομική διάσταση παραμένει καθοριστική, καθώς το 88% των ερωτηθέντων επισημαίνει ότι το κόστος για την κάλυψη των αναγκών των παιδιών επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Βία, εκφοβισμός και δυσπιστία στους φορείς

Στον τομέα της προστασίας από τη βία, τα ευρήματα καταγράφουν μια ανησυχητική τάση αποσιώπησης περιστατικών. Το 85% πιστεύει ότι τα παιδιά συχνά κρύβουν από τους γονείς τους περιστατικά εκφοβισμού, παρακινούμενα από φόβο ή ντροπή. Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι το 48% των ερωτηθέντων εκφράζει αμφιβολίες για το αν οι αρμόδιοι φορείς είναι σε θέση να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια σε περιπτώσεις βίας κατά ανηλίκων.

Επιστημονικές προσεγγίσεις

Τα αποτελέσματα της έρευνας συζητήθηκαν σε ειδικές θεματικές ενότητες με τη συμμετοχή επιστημόνων και μαθητών. Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο Παναγιώτης Αναστασιάδης, Καθηγητής Διά Βίου και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο Γιώργος Χρούσος, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Παιδιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, και ο Γιάννης Πανούσης, Καθηγητής Εγκληματολογίας του ΕΚΠΑ. Οι παρεμβάσεις των ειδικών υπογράμμισαν την ανάγκη για συστηματική πρόληψη, ενίσχυση της επικοινωνίας και ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων πλευρών για την προστασία των παιδιών.